कफ, पित्त आणि वात, अशी करुया मात
कफ , वात आणि पित्त हे गुणधर्म आपल्या सगळ्यांचं माहित आहेत पण त्यावर नेमके औषधपोचार काय हे मात्र नाही. हे उपाय जाणून घेऊया.
1 ) कफ
हा गोडसर, थंड, जड, मंद, बुळबुळीत, मातीचा गंध आणि चव असणारा आहे. म्हणून कफ प्रकृती असणाऱ्यांनी कफासारखे गुण असणारे (केळं, सीताफळ, चिकू, दही, श्रीखंड) पदार्थ कमी प्रमाणात खावे. अशी प्रकृती असणाऱ्या लोकांनी जास्त वेळ झोपू नये. रात्री पाणी पिणं टाळावं. उष:पान करायचं झाल्यास गरम पाणी थोडं थोडं प्यावं. सकाळी उठताच गोड पेय किंवा गोड पदार्थ खाऊ नये. काही न खाता एकदम जेवणच घ्यावं. यात शेवटी तिखट, कडु, तुरट पदार्थ खावे. दुपारच्या वेळी गोड पदार्थ खावेत. एकूणच पातळ पदार्थ कमी घ्यावेत. जेवणानंतर बडीशोप, मिरे, हिरडे, लवंग, पानाचा विडा खावा. वाळलेला कडुलिंबाचा पाला आणि साल, सुदर्शन चूर्ण, कर्पूरादि, लवंगादि वटी तोंडात धरावी. दुपारी जेवणानंतर आराम करू नये म्हणजेच खूप वेळ झोप...



