Wednesday, November 26

यशतंत्र

सेंद्रिय कापसापासून कापडापर्यंत…
यशतंत्र

सेंद्रिय कापसापासून कापडापर्यंत…

आपल्या रोजच्या जगण्यासाठी आवश्यक असणार्‍या अन्न, वस्त्र, निवारा या गोष्टी आपल्या शेतातून भागविता येतात का? कुठलेही रसायन, खत न वापरता शेती करता येते का, या प्रश्‍नाचे सकारात्मक उत्तर मिळते, रामभाऊ महाजन यांच्या स्वावलंबी जीवनशैलीतून. खाद्यतेलापासून ते कापडापर्यंतच्या गोष्टी ते घरीच नवितात. त्यामुळेच बाजारात कापसाचे भाव पडले तरीही त्यांच्या चेहर्‍यावर नाराजी दिसत नाही. (more…)...
पिक पद्धत बदलून फुलांचे आगार बनलेल्या तालुक्याची गोष्ट
यशतंत्र

पिक पद्धत बदलून फुलांचे आगार बनलेल्या तालुक्याची गोष्ट

धार्मिकदृष्ट्या प्रसिद्ध असलेल्या नेवासा तालुक्यात पॉलीहाऊसमधील फुलशेतीने चांगलाच जोर धरला असून, गट शेतीच्या माध्यमातून शनिशिंगणापूर, वडाळा (बहिरोबा), कांगोणी परिसरात ग्रीन हाऊसमध्ये जरबेरा फुलांचे उत्पादन घेतले जात आहे. उसासारख्या पारंपरिक नगदी पिकांपासून फुलशेतीकडे वळालेले हे शेतकरी फुल शेतीतून चांगले उत्पन्न मिळवित आहेत. कृषी विभागाचे प्रोत्साहन व सहकार्य मिळत असल्याने दिवसेंदिवस अनेक शेतकरी फुलशेतीकडे वळत आहेत. (more…)...
सकस अन्ननिर्मितीचा ध्यास घेणारी जितूभाईंची सेंद्रिय शेती
यशतंत्र

सकस अन्ननिर्मितीचा ध्यास घेणारी जितूभाईंची सेंद्रिय शेती

सकस, दर्जेदार अन्न शेतीतून पिकविण्याच्या दृष्टीने सायने (ता. मालेगाव, जि. नाशिक) येथील थोर गोसेविका स्व. जमनाबेन कुटमुटिया यांचे सुपुत्र जितेंद्रभाई कुटुमुटिया यांनी आपली जमीन सेंद्रिय कर्ब, लाभदायक जिवाणू व सुपीक घटक यांनी श्रीमंत केली आहे. त्यांचा “निसर्गप्रेम’ फार्म म्हणजे सेंद्रिय शेतीची खुली प्रयोगशाळाच झाली आहे. साधारणपणे २०१० पासून सुरु झालेल्या या त्यांच्या प्रयोगाला आता चांगले स्वरुप प्राप्त झालेले आहे. सकस अन्ननिर्मितीचा ध्यास घेणाऱ्या जितेंद्र कुटमुटिया यांच्या प्रेरणादायी यशस्वी सेंद्रीय शेतीच्या प्रयोगाबाबत.. मालेगाव ते धुळे रस्त्याने मालेगावपासून दहा किलोमीटरवर रिलायन्स पेट्रोलपंपालगत “निसर्गप्रेम फार्म’ निर्माण केला आहे. स्थानिक लाकडांचा वापर असलेल्या प्रवेशद्वारातून शेताच्या मधोमध जाईपर्यंत दुतर्फा ग्लिरिसिडिया, फळझाडांच्या रांगांनी उन्हाळ्यातही गारव्याचा अनुभव येतो. शेवगा,...
भारतीताईंनी केली ओसाड परिसरात रोपवनाची निर्मिती
यशतंत्र

भारतीताईंनी केली ओसाड परिसरात रोपवनाची निर्मिती

नंदुरबार जवळील बंधारपाड्याच्या रोपवाटिकेत भारती सयाईस सहजपणे वावरताना दिसतात. प्रत्येक रोपाकडे पाहताना त्यांच्या नजरेतला आपलेपणा स्पष्टपणे दिसतो. परिसरातील रोपांविषयी त्या भरभरून बोलतात. एक स्त्री म्हणून त्या रोपांविषयी असलेली मातृत्वाची  आणि स्नेहाची भावना त्यांच्या कार्यातून दिसते. रोपवाटिकेच्या ओसाड परिसरात रोपवनाची निर्मिती त्यांनी केली आहे. या रोपवनात शाळकरी मुलांना बागडताना पाहण्यासाठी त्या विशेष प्रयत्न करीत आहेत. भारती गेल्या तीन वर्षापासून या रोपवाटिकेत वनपाल म्हणून काम पाहत आहेत. जिल्ह्यात सामाजिक वनीकरण विभागाची ही सर्वात मोठी रोपवाटिका आहे. त्याचे व्यवस्थापन सांभाळताना जिल्हाधिकारी डॉ.राजेंद्र भारुड यांच्या संकल्पनेनुसार त्यांनी खडकाळ भागावर मनरेगा अंतर्गत रोपवन उभारण्याचे आव्हान स्वीकारले आणि तातडीने ते अंमलातही आणले. त्यासाठी आवश्यक खड्डे त्यांनी तात्काळ तयार केले. टोकरतल...
यशोगाथा आवळा शेतीतून साधली प्रगती
यशतंत्र

यशोगाथा आवळा शेतीतून साधली प्रगती

देशात सर्वत्र महिला सशक्तीकरणा संदर्भात विविध कार्यक्रम, आयोग, व इतर बाबींच्या माध्यमातून प्रयत्न केले जात आहेत, यामधून अनेक महिला शेतकरी पुढे येत आहेत व यशस्वी ठरत आहेत. मनात जिद्द व चिकाटी असली कि परिश्रमाच्या माध्यमातून कोणतीही गोष्ट साध्य करता येते याचे जिवंत उदाहरण म्हणजे सौ. हर्षना दुर्गाप्रसाद वाहणे यांनी आपल्या कल्पनेला आकार देत आवळ्याची शेती करून त्यातूनच वेगवेगळे तब्बल १० प्रकारचे पदार्थ तयार केले आहेत. त्या उत्पादनातून महिनावारी एक ते दीड लाखापर्यतचा शुद्ध नफा कमावून शेतीला पूरक जोडधंदाचे उत्तम उदाहरण प्रस्तुत केले आहे. (more…)...
करडई पिकानं दिली साथ
यशतंत्र

करडई पिकानं दिली साथ

मी राजेश दिवाकर वाणी शेतकरी, माझी शेती महादवाडी ग्रामपंचायत गडचिरोली येथे आहे. मी आणि आसपासचे शेतकरी शेतीत सातत्याने नवनवीन प्रयोग करत असतो. त्यासाठी सतत नव्या तंत्रज्ञानाबाबत माहिती घेणे, इतर शेतकऱ्यांच्या भेटी घेणे असे उपक्रम आम्ही नेहमी घेत असतो. कोरोना काळात शासन बी-बियाणांचे मोफत वाटप करत आहे असे मला कळाले. मग आम्ही तेल उत्पन्नासाठी करडई पीक घेण्याचं ठरविले. तेलाचे उत्पन्न वाढविण्यासाठी तेल बियांचे पीक वाढविण्यासाठी शासन प्रयत्नशील आहे. शासनाकडून यासाठी मोफत करडई बीयाणे दिले जाते. शेतकऱ्याचे उत्पन्न वाढावे आणि पारंपरिक शेतीमध्ये बदल करून दोन पैसे कसे वाढतील यासाठी हा शासनाचा निर्णय चांगला आहे. कोरोनाच्या काळात शेतकऱ्यांना आर्थिक अडचणींना सामोरे जावे लागले. परंतू आता शासनाच्या निर्णयामुळे शेतकऱ्यांना मदत मिळण्यासाठी उपयोग होणार आहे. मी करडई पिकाची लागवड सगुणा पद्धतीने केली. हे तंत्र...